21 października 2009 roku w siedzibie Związku Rzemiosła Polska w Warszawie odbyło się spotkanie specjalistów i naukowców zajmujących się bursztynem. Tematem wiodącym spotkania były metody badań surowca bursztynowego oraz wyrobów w celu identyfikacji bursztynu (sukcynitu) i żywic bursztynopodobnych.

Było to już drugie posiedzenie poświecone polskiej normie bursztynu bałtyckiego. - Projekt normy jest bardzo ważny dla polskich rzemieślników zwłaszcza dla jubilerów i bursztynników - wyjaśnia Jolanta Kosakowska sekretarz Ogólnopolskiej Komisji Złotniczo-Jubilerskiej Związku Rzemiosła Polskiego.

- W Polsce złoża bursztynu znajdują się przede wszystkim na północy kraju - w regionie, który w znacznym stopniu utrzymuje się z turystyki - tłumaczy Jolanta Kosakowska. - Bursztyn jest więc surowcem regionalnym, na bazie którego powstają liczne produkty - biżuteria, ozdoby, dodatki, przedmioty użytku codziennego wytwarzane przede wszystkim przez jubilerów i bursztynników, z których większość zrzeszona jest w Związku Rzemiosła Polskiego. Zapobieganie sprzedaży falsyfikatów i imitacji tego surowca to nie tyko dbałość o dobro klienta, ale również i o cały rynek.

Na przełomie ostatnich lat na rynku obserwuje się wzrost sprzedaż namiastek bursztynu i żywic bursztynopodobnych. Szacuje się, że blisko 15 proc. bursztynów oferowanych na rynku to podróbki.

Duża część środowiska bursztynników zdecydowanie przeciwstawia się tym praktykom - tak zrodził się pomysł budowy Jubilerskiego Centrum Certyfikacji z siedzibą w Gdańsku. W 2008 roku Krajowa Izba Gospodarcza Bursztynu wystąpiła do Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z inicjatywą stworzenia normy, obejmującej: klasyfikację surowca bursztynowego, nazewnictwo bursztynu w zakresie obrotu towarowego, metody badań surowca bursztynowego oraz wyrobów w celu identyfikacji sukcynitu oraz innych żywic bursztynopodobnych, która uzyskała pozytywną opinię środowiska jubilerskiego w kraju.

Na początku sierpnia br. w Gdańsku 80 proc. sklepów i galerii oferujących produkty z bursztynu podpisało Deklarację Dobrych Praktyk Bursztynniczych, której celem jest m.in. wyeliminowanie z obrotu fałszywego bursztynu. Opublikowany został także Paszport Bursztynowy - poradnik konsumencki mający chronić klientów przed zakupem falsyfikatów lub imitacji.

Pierwsze posiedzenie grupy roboczej z udziałem Prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, której zadaniem było opracowanie merytorycznych założeń do normy bursztynnicze, odbyło się na początku września br. w Gdańsku. Podczas spotkania jednogłośnie ustalono zakres normy, definicję bursztynu bałtyckiego, jego klasyfikację ze względu na wagę i jakość oraz treść świadectwa badania surowca.

Uzgodniono, że norma będzie dotyczyć "surowca, półfabrykatów i elementów bursztynowych stosowanych w produkcji wyrobów o charakterze artystycznym lub użytkowym". Nadano również dwa określenia dla bursztynu w obrocie towarowym: bursztyn bałtycki naturalny i bursztyn bałtycki modyfikowany.

- Norma jest określeniem pewnych warunków jakie musi spełnić surowiec. - mówi Jolanta Kosakowska. Pozwoli to klasyfikować bursztyn pod kątem jakości i tworzyć tzw. bezpieczny obrót -gwarancję, że produkt lub surowiec wprowadzany na rynek jest naturalny.

W takcie wrześniowego posiedzenia ustalono 20 klas wagowych surowca bursztynowego w obrocie handlowym. Wprowadzono podział na klasy w zależności od zawartości: 1 - bursztyn bez zanieczyszczeń i 2 - bursztyn z zanieczyszczeniami. Przedstawiciele środowiska bursztynniczego uznali, że na świadectwie oceny bursztynu powinny się znajdować: protokół z badań, rodzaj bursztynu (B/Nat, B/Mod), klasa wagowa bursztynu bałtyckiego (dot. tylko surowca) oraz klasa czystości (dot. tylko surowca

Członkowie komisji przyjęli także następujące wstępne definicje: Bursztyn bałtycki naturalny (skrót: B/Nat) to żywica kopalna powstała w okresie eocenu na terenie Europy o zawartości kwasu bursztynowego 3 - 8 proc. i o widmie podczerwieni zawierającym się w zakresie długości fal od 1200 - 1260 cm -1. Bursztyn bałtycki modyfikowany (B/Mod) - bursztyn bałtycki naturalny o zmienionych własnościach i o niezmienionym obrazie widma w podczerwieni.

Zdaniem Jolanty Kosakowskiej "wprowadzenie polskiej normy bursztynu ma ogromne znaczenie zarówno dla rzemieślników i konsumentów." Konieczne jest jednak zaangażowanie nie tylko środowiska branżowego, ale również organizacji mających związek z tym surowcem. - Prace nad stworzeniem normy są wspierane przez władze miasta Gdańska oraz organizacje zrzeszające rzemieślników. Prezes Związku Rzemiosła Polskiego jest także zainteresowany rozwiązaniem tego problemu, ze względu na zrzeszonych w naszej organizacji złotników, jubilerów i bursztynników. - dodaje.

Podczas drugiego posiedzenia grupy eksperckiej w Warszawie udział wzięli m.in.: prof. dr hab. Ryszard Szadziewski (Uniwersytet Gdański, przewodniczący Światowej Rady Bursztynu), dr Lucjan Gazda (Politechnika Lubelska), dr Małgorzata Kucharska (Stowarzyszenie Rzeczoznawców Jubilerskich), Tomasz Mazur (Polski Komitet Normalizacyjny), Robert Pytlos (koordynator ds. bursztynu Prezydenta Miasta Gdańska), Włodzimierz Luks (Cech Rzemiosł Artystycznych), Zbigniew Strzelczyk (Krajowa Izba Gospodarcza Bursztynu), Stanisław Jacobson (Stowarzyszenie Rzeczoznawców Jubilerskich), prof. Barbara Kosmowska- Ceranowicz (Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk), Jolanta Kochańska (Polski Komitet Normalizacyjny) oraz dr Sławomir Safarzyński.