Przezroczystość – kamień jest przezroczysty, gdy światło przenika go zupełnie i przedmioty umieszczone za nim są wyraźnie dostrzegalne. Pochodnym pojęciem jest przejrzystość – gdy światło przenika kamień w sposób doskonały, ale przedmioty umieszczone za nim wydają się zamglone.

Załamanie światła – właściwość dotycząca ciał przepuszczających światło. Gdy promień świetlny pada po odpowiednim kątem na powierzchnię minerału, załamuje się pod kątem, który jest zależny od gęstości minerału (tzw. kąt załamania). W niektórych minerałach promień świetlny załamuje się dwukrotnie (dwójłomność – podwójne załamanie). Do kamieni podwójnie załamujących światło należą m.in.: topaz, korund, szmaragd, turmalin, cyrkon, chryzolit. Kamienie pojedynczo załamujące światło: diament, spinel, granat.

Barwa – większość kamieni szlachetnych spotykana w maturze ma różne barwy, które zależą m.in. od obecności domieszek różnych pierwiastków (żelazo, tytan, mangan, miedź, nikiel). Bezbarwnym kwarcem jest np. kryształ górki, fioletowym – ametyst, żółtym – cytryn.
Kamienie szlachetne można zaszeregować następująco, wg. barw:
-    bezbarwne (diament, kryształ górski, szafir biały, cyrkon)
-    mleczne (chalcedon, opal, adulaire)
-    żółte (cytrynian, topaz, szafir żółty, ambra)
-    żółto zielonkawe (turmalin, chryzolit)
-    jasnozielone (szmaragd, chryzopraz, nefryt, turkus, amazonit)
-    ciemnozielone (malachit, szmaragd, chryzolit, szafir zielony)
-    jasnoniebieskie (akwamaryn, chalcedon, szafir)
-    ciemnoniebieskie (szafir, lazuryt)
-    różowe (beryl, kwarc różowy, rubin)
-    czerwone (opal ognisty, rubin)
-    brunatno czerwone (awanturyn, krwawnik)
-    fioletowe (ametyst, szafir fiołkowy)
-    czarne (onyks, kwarc zadymiony, gagat)
-    czarne o odblaskach metalicznych (hematyt, markazyt).

Wielobarwność (pleochroizm) – wykazują niektóre minerały przy wielokierunkowym oświetleniu, w zależności od kierunku przechodzącego przez nie światła i kąta oglądania. Np. korundy silnie zabarwione i kryształy podwójnie załamujące światło.

Blask – właściwość odbijania światła. Np. blask diamentowy – gdy jest zbliżony do blasku diamentu (cyrkon ma również blask diamentowy, ale o mniejszej sile), blask metaliczny (w minerałach takich jak markazyt, hematyt), blask szklisty (w szmaragdach, topazach, turmalinach).

Migotliwość – zjawisko właściwe dla niektórych kamieni obudowie włóknistej, odbijających światło w szczególny sposób (np. granat, szafir gwiaździsty – migotanie ma postać gwiazdy sześcioramiennej).

Źródło: opr. własne na podst. "Złotnictwo" M. Knobloch, Internet